Reklama
  • Wtorek, 22 listopada 2016 (10:05)

    Wyprzedzić raka piersi

To najczęściej wykrywany nowotwór u kobiet w Polsce. Wczesna diagnoza, daje szansę wyleczenia.

Reklama

Badania genetyczne: nie tylko dla gwiazd

Spopularyzowała je Angelina Jolie, która przyznała, że poddała się badaniom, a następnie profilaktycznej mastektomii. Czy zawsze jest to konieczne? Do rozwoju raka piersi silnie predysponują mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 – ryzyko zachorowania w przypadku posiadania tych mutacji wynosi odpowiednio 70 i 56 proc.

Badanie warto wykonać, jeśli na nowowory złośliwe chorował ktoś z twojej rodziny lub kiedy po prostu chcesz znać ryzyko. Wykrycie mutacji nie oznacza, że na pewno zachorujesz i że musisz poddać się mastektomii. Jednak znając niebezpieczeństwo, zostaniesz objęta specjalnym programem opieki.

Możesz unikać czynników zwiększających ryzyko zachorowania (takich jak palenie, niezdrowa dieta, czy hormonalna antykoncepcja), a w razie pojawienia się nowotworu, wykryty zostanie on we wczesnej fazie, więc leczenie nie będzie tak skomplikowane i obciążające.

Badanie jest całkowicie bezinwazyjne – wystarczy próbka śliny. Możesz zamówić specjalny zestaw do badania (np. na www.zdrowegeny.pl) i przekazać materiał genetyczny kurierowi.

Dieta w chorobie

Ten ważny temat poruszany jest dopiero od niedawna. Często walcząc o zniszczenie komórek rakowych, zapomina się o wsparciu reszty organizmu. Według badań, to właśnie niedożywienie chorych jest jednym z powodów braku polepszenia ich stanu. Inwazyjne leczenie, takie jak chemio– czy radioterapia, wyniszcza cały organizm.

Niedożywienie destabilizuje ważne funkcje organizmu (układ krążenia, układ nerwowy, czy układ oddechowy), a także upośledza działanie układu odpornościowego. W czasie terapii pacjenci często cierpią na nudności, mają problemy z przełknięciem żywności, a przez to jedzą mniej i tracą siły.

W chorobie onkologicznej ważne jest więc tzw. żywienie medyczne. W przypadku niemal każdego pacjenta onkologicznego przychodzi taki moment, kiedy nawet starannie opracowana naturalna dieta nie jest w stanie zaspokoić zwiększonego zapotrzebowania na energię, białko i pozostałe składniki odżywcze. W ta-kim przypadku preparaty odżywcze są najlepszym sposobem na zwiększenie wartości odżywczej cało-dziennego wyżywienia chorego” – tłumaczy dietetyk Ewa Ceborska-Scheiterbauer. Odpowiednie żywienie jest nieodłączną formą terapii.

W walce z nowotworem najważniejsza jest profilaktyka

Nie bój się badań. Lekarze nie wynajdują chorób, tylko je leczą! Im szybciej zaczną, tym lepiej.

Poza wyczuwalnymi guzkami, rak piersi długo nie daje widocznych objawów, dlatego jest taki podstępny. Niestety, wiele z nas wciąż unika wizyt u lekarza lub odwiedza go nieregularnie.

Z drugiej strony, chociaż ponad połowa ankietowanych deklaruje, że wie, jak wykonać samobadanie piersi, w praktyce robi je mniej niż jedna czwarta z nas.

Jakie są czynniki ryzyka? Szacunkowo około 30 proc. zachorowań ma podłoże genetyczne. Stąd wniosek, że to nasz tryb życia sprzyja rozwojowi choroby. Otyłość i brak aktywności fizycznej, nadmierne spożywanie tłuszczów, nadużywanie alkoholu, palenie papierosów – to czynniki mogące wpłynąć na pojawienie się nowotworu. Także zastępcza terapia hormonalna może być niewskazana, jeśli istnieje obciążenie genetyczne i jeśli jesteś osobą palącą.

Zanim jednak z niej zrezygnujesz, omów z lekarzem wszystkie za i przeciw. Sygnały ostrzegawcze często mogą się nie pojawić lub wystąpić późno. Na pewno nie należy zwlekać z wizytą u lekarza, jeśli wyczujesz w piersi jakieś zgrubienie.

Niepokojące są też bóle piersi niezwiązane z cyklem miesiączkowym, powiększenie węzłów pachowych lub nadobojczykowych, wyciek z brodawki, jej owrzodzenie lub wyciągnięcie, a także zmarszczenie, obrzęk lub wyciągnięcie skóry biustu.

Jak często badać piersi w domu? Samokontrolę piersi powinnaś wykonywać co miesiąc. Warto wyrobić w sobie ten nawyk, bo może uratować ci życie. Badaj piersi między 6, a 9 dniem cyklu. Najlepiej robić to zawsze w tym samym momencie, więc wybierz np. jego ósmy dzień. Jak zrobić test, podpowiadamy w tabelce na stronie 56.

Możesz też zaopatrzyć się w urządzenie do samobadania piersi.

Niepokojące zwłóknienia czy zgrubienia są podstawą do zarezerwowania wizyty u specjalisty, ale nie wpadaj w panikę. Włókniaki w piersiach pojawiają się często i równie często po jakimś czasie same znikają. Jednak ignorowanie zmian w piersi to ryzyko, którego nie warto podejmować.

Kiedy umówić się do lekarza? O ile nie wykryjesz niczego w badaniu domowym i jeśli nie jesteś w grupie ryzyka, po 30. roku życia wystarczy wykonywać USG piersi raz na dwa lata. W przypadku stosowania antykoncepcji hormonalnej lekarz powinien zalecić badanie po 12 miesiącach od rozpoczęcia jej przyjmowania.

Po 36. roku życia USG powtarzaj co 18 miesięcy. Około 45 roku życia powinnaś wykonać pierwszą mammografię (warto skorzystać z darmowych programów diagnostycznych). Badanie wykonuje się raz na dwa lata.

Raz w roku umawiaj się na USG

Decyzję o częstszym kontrolowaniu piersi może podjąć lekarz prowadzący, odwiedzaj go więc regularnie i unikaj przypadkowych specjalistów. Badanie guzka. Jeśli potwierdzi, że zmiana może mieć charakter nowotworowy, lekarz zleci wykonanie biopsji. Mniej inwazyjny zabieg cienkoigłowy, polega na pobraniu próbek komórek i poddaniu ich badaniu cytologicznemu.

Jego wadą jest to, że bywa mało precyzyjny. Z kolei biopsja gruboigłowa wymaga wykonania kilku wkłuć, aby pobrać więcej wycinków. Materiał bada się histopatologicznie, co pozwala określić charakter narośli i rozpoznać nowotwór złośliwy. Oba zabiegi wykonywane są przy znieczuleniu miejscowym.

Najnowocześniejszą formą diagnostyczną jest biopsja mammotomiczna, polegająca na pobraniu fragmentu podejrzanej zmiany metodą próżniową. Lekarz stosuje niewielkie znieczulenie miejscowe, wbija igłę w zmianę, której fragment zostaje zassany. Zabieg trwa ok. 20 – 30 minut i daje bardzo precyzyjne wyniki.

Leczenie. Jeżeli zmiana okaże się złośliwa, lekarz oceni stadium choroby i dobierze najwłaściwszą formę terapii. Zawsze koniecznym jej elementem jest operacja, nie zawsze jednak wiąże się ona z amputacją piersi.

Tak zwane operacje oszczędzające wykonuje się, gdy nowotwór jest mało zaawansowany lub gdy zajęte są węzły chłonne – usuwane wraz ze zmianą w czasie zabiegu. Mastektomię wykonuje się dopiero wtedy, kiedy niemożliwe jest leczenie oszczędzające lub kiedy usunięcie guza bardzo zniekształci pierś (często dzieje się tak w przypadku małych biustów). W przypadku dużych guzów lub przerzutów jeszcze przed operacją stosuje się chemioterapię, aby zmniejszyć zmiany i ułatwić operację. Po niej może być stosowana nawet do ośmiu tygodni.

Aby zminimalizować ryzyko wznowy, stosuje się radioterapię. Jej nowoczesna wersja, nazywana brachyterapią, trwa do siedmiu dni, jednak musisz je spędzić w szpitalu. Jest to zabieg najbardziej precyzyjny, ponieważ izotop promieniotwórczy jest wprowadzany do ciała, w okolice usuniętego guza, za pośrednictwem specjalnej rurki. Terapie hormonalne stosuje się z kolei, jeśli pacjentka jest w podeszłym wieku lub jeśli na powierzchni guza występują receptory hormonalne.

Tak badaj swoje piersi

Badanie na stojąco. Możesz je wykonać w czasie kąpieli lub wmasowując w ciało balsam – po suchej skórze trudniej przesuwać dłonią.Lewą rękę połóż na karku, a prawą na lewej piersi. Lekko naciskając trzema środkowymi palcami, zataczaj drobne kółeczka wokół piersi, z góry na dół i z powrotem. Zbadaj też okolicę pod pachą. Powtórz z drugiej strony.

Badanie na leżąco. Połóż się płasko na plecach z lewą ręką pod głową. Prawą ręką badaj lewą pierś. Podobnie, jak w czasie badania pod prysznicem trzema palcami delikatnie uciskaj pierś, miejsce przy miejscu. To samo powtórz z drugiej strony. Wykorzystaj badanie do zadbania o skórę piersi i jej jędrność – sięgnij po ulubiony olejek lub specjalny preparat przeznaczony dla skóry biustu.

Ocena wzrokowa. Stań przed lustrem i połóż ręce na biodrach. Sprawdź, czy kształt piersi nie jest zmieniony, czy brodawki nie są wyciągnięte, skóra pomarszczona? Przyjrzyj się też odcieniowi skóry, czy nie widać na niej plam lub niepokojących zmian. Teraz podnieś ręce i dokonaj takich samych obserwacji. Następnie naciśnij na brodawki i sprawdź, czy nie pojawi się żadna wydzielina.

Na czym polegają zabiegi rekonstrukcyjne?

Pierś można zrekonstruować tuż po mastektomii. Oznacza to, że w czasie tego samego zabiegu pierś zostaje usunięta, a następnie „odbudowana”. Zaletą tej metody jest to, że tkanki są pozbawione blizn, a dzięki temu – jako bardziej elastyczne – łatwiej poddają się kształtowaniu.

Nie bez znaczenia jest także aspekt psychiczny – kobieta nie zmaga się z poczuciem utraty piersi. Nie we wszystkich przypadkach natychmiastowa rekonstrukcja jest jednak możliwa. Jeśli potrzebne jest intensywne leczenie, pierś można zrekonstruować po około 6 miesiącach.

Tkanki własne lub proteza. Od lat w zabiegach rekonstrukcyjnych wykorzystuje się silikonowe wkładki, które umieszcza się pod skórą lub mięśniem piersiowym. Czasem konieczne jest rozciągnięcie skóry – wówczas zakłada się ekspander (rodzaj balona), który stopniowo uzupełnia się solą fizjologiczną, a następnie wymienia na protezę.

Jednak o wiele nowocześniejszą metodą odtworzenia piersi jest przeszczepienie tkanek z podbrzusza. Zostają odcięte i przeniesione na miejsce po usuniętym gruczole, a następnie naczynia krwionośne łączone są przy użyciu techniki mikrochirurgicznej.

Show

Zobacz również

  • Infekcje intymne mogą być następstwem np. kuracji antybiotykowej, czy noszenia nieprzewiewnej bielizny. Fermentowane napoje mleczne działają profilaktycznie i pomagają w leczeniu. ✔ Jak... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.