Reklama
  • Wtorek, 26 kwietnia 2016 (08:00)

    Najczęstsze kobiece nowotwory

Wcześnie wykryte zmiany są wyleczalne. Dlatego badajmy się regularnie!

Ze strachu przed diagnozą często staramy się nawet nie myśleć o tych groźnych chorobach. Tymczasem lekarze podkreślają, że to właśnie wczesne wykrycie zmian daje pomyślne rokowania. Pamiętajmy więc, że zalecane przez ginekologów badania kontrolne to nasz potężny sojusznik w staraniach o zachowanie dobrego zdrowia.

Ryzyko rozwoju kobiecych nowotworów po menopauzie wzrasta. Uważa się, że jest to w dużym stopniu związane z otyłością, która w tym okresie dotyka wiele kobiet. Jej przyczyną są zaburzenia metaboliczne, wywołane zmianami hormonalnymi. Tymczasem tkanka tłuszczowa uczestniczy w produkcji estrosnu, któremu przypisuje się działanie rakotwórcze.

Rak szyjki macicy

Reklama

Ponieważ rak ten długo nie powoduje dolegliwości lub daje niezbyt charakterystyczne objawy (jak np. wzdęcia czy zaparcia), u 75 proc. pacjentek wykrywa się go w stopniu III i IV. Wtedy terapia nie daje już efektów. Wciąż nie opracowano bowiem skutecznego testu, który wykrywałby raka jajnika w jego wczesnym stadium.

Nie jesteśmy jednak zupełnie bezradne wobec choroby! W jej rozpoznaniu podstawową rolę nadal odgrywa USG przezpochwowe, badanie stężenia we krwi markerów nowotworowych CA 125 oraz, od niedawna, tzw. algorytm ROMA (ocena ryzyka obecności raka jajnika w oparciu o wzajemną konfigurację markerów CA 125 i HE 4).

Badania, które pozwolą wyprzedzić chorobę

Nawet, jeśli nic ci nie dolega i czujesz się zdrowa, przynajmniej raz na 2 lata powinnaś odwiedzić ginekologa. Lekarz wykona standardowe badanie ginekologiczne, a także pobierze materiał do cytologii (wymaz z tarczy i kanału szyjki macicy). Jest to bezbolesne badanie, które pozwala wykryć raka szyjki macicy we wczesnym stadium.

Raz na dwa lata wskazane jest też przezpochwowe badanie USG, które pozwala wykryć obecność niepokojących zmian w jajnikach. Kobiety od 40. r. ż. raz na dwa lata powinny zgłaszać się na mammografię (a nie, jak u młodszych kobiet - badanie USG piersi). Po pięćdziesiątce należy wykonywać ją raz w roku.

Rak piersi – najpowszechniejszy wróg kobiet

Na szczęście nie każdy guz to rak, ale każdy należy skonsultować z lekarzem. Trzeba pamiętać, że niepokojącym sygnałem może być np. wyciek z brodawki. Również inne zmiany, takie jak: wciągnięcie brodawki, zaczerwienienie wokół niej, obrzęk lub zgrubienie pod pachą, w pobliżu mostka, a także powiększenie piersi i uczucie obrzmienia, zmiana kształtu, asymetria wymagają wizyty u lekarza.

Co zwiększa ryzyko? Rak piersi częściej dotyka kobiet, które: rozpoczęły miesiączkowanie przed 12. r. ż. i/lub zakończyły po 55. r. ż.; nigdy nie zachodziły w ciążę lub urodziły pierwsze dziecko po 30. r. ż.; nie karmiły piersią; pochodzą z rodzin, w których był rak piersi; stosowały długotrwale hormonalną antykoncepcję; paliły; są nosicielkami genów BRCA1 oraz BRCA2.

Rozwój nowotworu. Jest on bardzo powolny i długo skryty. Im mniejsza masa guza w chwili wykrycia, tym lepsze rokowanie. Szansa na wyleczenie w przypadku guzka o średnicy 1 cm jest o 30 proc. mniejsza niż w przypadku zmiany o śr. 3 mm, możliwej do wykrycia metodą mammografii.

Leczenie: Gdy prowadzone jest po raz pierwszy, obejmuje ono najpierw operację (z oszczędzeniem piersi lub mastektomię), a następnie – terapię uzupełniającą, którą może być chemioterapia, hormonoterapia lub terapia celowana. W przypadku nawrotu raka (a mogą one być kilkakrotne, w odstępach tygodni, miesięcy lub lat) stosowana jest chemioterapia.

Rak jajnika – cichy zabójca

Regularnie wykonywana cytologia umożliwia wykrycie tego raka już w stanie przednowotworowym. Wynik badania podawany jest w formie opisu (metoda Bethesda) lub liczb (metoda Papanicolau). Wykrycie zmienionych komórek jest podstawą kolposkopii (oglądanie powierzchni szyjki macicy w dużym powiększeniu) lub histopatologii (mikroskopowej oceny wycinka).

Jeśli i te metody nie wykażą obecności raka – u kobiet po 40. r. ż. odcina się chorą część szyjki, z marginesem zdrowych tkanek. Sposób leczenia raka szyjki macicy zależy od jego zaawansowania, określanego w stopniach od 0 do 4 (0 – rak nieinwazyjny). W stopniu O i 1 kobietom po rozrodzie i po menopauzie zalecane jest wycięcie całej macicy, przydatków i układu chłonnego. W stopniach wyższych – dodatkowo radioterapię.

Wynik cytologii (wg skali Papanicolau)

D I i II – wynik prawidłowy

D III – brak komórek nowotworowych, ale obecne komórki dysplastyczne (które mogą się w takie przekształcić)

D IV – obecne nieliczne komórki nowotworowe

D V – obecne liczne komórki nowotworowe.

Życie na gorąco
Więcej na temat:rak | USG | badania | V | Ca | Nie | Kobiety | Kobiety | kobieta | Ryzyko | ryzyko | Ryzyko | wynik | leczenie | Bethesda | Roma | He | badanie

Zobacz również

  • Jak wygląda to badanie? Pacjentka jest ustawiana głową i tułowiem nisko, a miednicą wysoko. Dzięki temu narządy jamy brzusznej, głównie jelita, przesuwają się w kierunku klatki piersiowej,... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.